Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie – Dziedzictwo
Przedstawienie na motywach Dworu i Spuścizny I.B. Singera, z wykorzystaniem pomysłu K.T. Toeplitza
Scenariusz: Remigiusz Grzela i Robert Talarczyk
Reżyseria – Robert Talarczyk
W roli Kalmana Jakobiego – Jerzy Walczak/Robert Talarczyk, w roli Azriela – Daniel „Czacza” Antoniewicz, w pozostałych rolach – prawie cały zespół Teatru Żydowskiego w Warszawie
Prapremiera: 30 stycznia 2026 na scenie Klubu Dowództwa Garnizonu Warszawa

Dla realizatorów Dziedzictwa punktem odniesienia stało się rozumienie tożsamości dzisiaj, w trzeciej dekadzie XXI wieku. Remigiusz Grzela i Robert Talarczyk, pisząc scenariusz Dziedzictwa, cały czas mieli w tyle głowy pytania: „Jaki jest świat? W jaką stronę zmierza i jaki będzie?” Sięgnęli także do niezrealizowanego scenariusza serialu, który na podstawie Dworu i Spuścizny napisał dla TVP Krzysztof Teodor Topeplitz.
KTT, jeśli dobrze wywnioskowałam, wydobył na pierwszy plan spojrzenie pisarza na przeobrażające się społeczeństwo żydowskie. Scenariusz Grzeli i Talarczyka skupia się na tym, jak pogodzić współczesność z tradycją? Można go też odczytać następująco: czy zasady przestrzegane w świecie, którego już nie ma, mają w ogóle rację bytu w innej rzeczywistości?
Miłośnicy prozy Singera (należę do nich) zobaczą na scenie postacie, które zapadły im w pamięć, bądź przypomną je sobie, bo przecież wielu z nas czytało Dwór i Spuściznę od razu w pierwszych wydaniach w Polsce, czyli już kilka dekad temu. Ale temu przedstawieniu bliżej jest do teatru formy niż do zwykłej adaptacji.

Na mnie najmocniej podziałała strona wizualna. Obrazy sceniczne dopowiadają to, czego nie mówią wprost słowa. Nastrój wytworzony przez ascetyczną scenografię, w której można dojrzeć symbole, ruch sceniczny schodzący również na widownię, grę świateł, a także muzykę Hadriana Filipa Tabęckiego – wszystko to razem wzięte – pomaga wczuć się w tradycję, religię i kulturę żydowskiego świata.
Apogeum przedstawienie osiąga w finale, gdy na scenie pojawia się Gołda Tencer. Najpierw milczy, a z głośników płynie w jej interpretacji, w języku polskim, monolog o dziedzictwie. A potem Gołda Tencer, już na żywo, mówi ten sam tekst w jidysz. Robi to piorunujące wrażenie!