Libušín Czechy

Schroniska górskie Libušín i Maměnka w Beskidzie Śląsko-Morawskim należą do najlepszych dzieł tworzącego na terenie ówczesnych Austro-Węgier, a później Czechosłowacji, słowackiego architekta Dušana Jurkoviča (1868–1947). Wykształcony w Wiedniu, inspirację czerpał z budownictwa regionalnego. Był bowiem miłośnikiem folkloru, prowadził samodzielne badania etnograficzne. Zbudowany ponad 120 lat temu zespół schronisk turystycznych na grzbiecie Pustevny w Beskidzie Śląsko-Morawskim zachwycił oryginalną architekturą i wystrojem wnętrz obfitującym w przetworzone przez artystę motywy ludowe.

Wiosną 2014 r. kompleks drewnianych domów wchodzących w skład schroniska Libušín niemal doszczętnie spłonął. Był to zbyt drogi sercom Czechów i turystów zabytek, stanowiący kulturowe dziedzictwo regionu, by pogodzić się z jego zniknięciem. Rekonstrukcja trwała prawie sześć lat. Odbudowa Libušína i sąsiedniego budynku Pustevenka to jedno z najważniejszych tego typu przedsięwzięć u naszych południowych sąsiadów.

Libušín na Pustevnách. Jego projektant Dušan Jurkovič odznaczał się wyczuciem nastroju beskidzkiego krajobrazu, fot. UPVISION

Perfekcyjna rekonstrukcja Libušína została nagrodzona przez premiera Republiki Czeskiej Grand Prix Italia Nostra 2020, fot. Libor Sváček

Ważnym źródłem informacji dla rekonstruktorów okazały się historyczne fotografie, dzięki którym odtworzono pierwotny wygląd secesyjnego kompleksu, zarówno na zewnątrz, jak i w środku. Do wykonania fresków i sgraffiti, ilustrujących legendy wołoskie i słowackie autorstwa Mikołaja Alšy, użyto farb sporządzonych według dawnej, oryginalnej receptury na bazie oleju lnianego i naturalnych pigmentów.
Dyrektor generalny Libušín – Národní muzeum v přírodě Jindřich Ondruš uważa, że Libušín będzie służyć kolejnym pokoleniom jako przykład zręczności rzemieślniczej i inwencji artystycznej naszych przodków.