Noverre en action – recenzja

Noverre en action (Noverre w akcji). Chodzi o Jean-Georges’a  Noverre’a (1727–1810) – wybitnego francuskiego choreografa i reformatora tańca. Twórcę ballet d’action, czyli baletu z akcją. Jego choreografie były bliskie pantomimie. Eksponowały gest i mimikę, usuwając w cień indywidualne popisy.

Trudno byłoby znaleźć w Warszawie lepsze miejsce od Teatru Królewskiego w Łazienkach, na przypomnienie tego artysty. Jest bardzo prawdopodobne, że Noverre był tutaj. Nie można też wykluczyć, że zrealizował na tej scenie quasi-spektakl. Starał się bowiem o posadę na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego. Król Staś nie zatrudnił go, ale zatrzymał jego traktat Teoria i praktyka tańca, zawierający kompozycje, m.in. Mozarta, do których Francuz układał swoje balety. Cenny rękopis znajduje się w Gabinecie Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie.

Pierwszy z lewej Dariusz Brojek – król Stanisław August Poniatowski. Klęczy Łukasz Szkiłądź – Noverre. Fot. Karpati & Zarewicz

Amor i psyche z alegorycznymi furiami był jednym z baletów, które Noverre zaprezentował królowi Stasiowi. Fot. Karpati & Zarewicz

Noverre en action w Teatrze Królewskim, będącym sceną Polskiej Operze Królewskiej, jest impresją ukazującą, jako mogło przebiegać spotkanie młodego polskiego króla, zasiadającego na tronie dopiero od dwóch lat, z francuskim artystą tańca. Choreografię do muzyki Jeana Josepha Rodolphe, Wolfganga Amadeusza Mozarta i Macieja Radziwiłła, znalezionej we wspomnianym traktacie Noverre’a, stworzyła Romana Agnel – wybitna specjalistka od tańca historycznego, założycielka świetnego Baletu Dworskiego Cracovia Danza. Ona także jest autorką scenariusza i reżyserką przedstawienia. Tańczy dziewięcioro tancerzy Cracovia Danza. Trzy tancerki kreują po dwie postacie.
Kierownictwo muzyczne objęła Lilianna Stawarz, która od klawesynu dyryguje Zespołem Instrumentów Dawnych Polskiej Opery Królewskiej Capella Regia Polona, grającym tutaj w pięcioosobowym składzie.

Jeżeli artyści tej miary przystępują do wspólnej pracy, może z tego wyniknąć tylko coś dobrego. Spektakl jest uroczy, skrzy się humorem i kolorami kostiumów zaprojektowanych przez Marlenę Skoneczko. Bliska odległość widza od sceny w Teatrze Królewskim umożliwia śledzenie mimiki, spojrzeń i najdrobniejszych gestów wiele mówiących o uczuciach i emocjach bohaterów, co było sednem baletów Noverre’a.
Przedstawienie trwa niecałą godzinę. W czasach, które obecnie przeżywamy ma to swoją wagę. Trzeba podkreślić, że dbałość o bezpieczeństwo widzów w Polskiej Operze Królewskiej jest wzorowa. Należę do osób przewrażliwionych, a w tym teatrze czuję się bezpiecznie.

Noverre en action – balet do muzyki Jeana Josepha Rodolphe, Wolfganga Amadeusza Mozarta i Macieja Radziwiłła w choreografii Romany Agnel. Premiera w ramach festiwalu In tempore regum – 19 września 2020.