Orlando – moja polityczna biografia. Scenariusz i reżyseria Paul B. Preciado. W obsadzie osoby transpłciowe.
Paul B. Preciado jest hiszpańskim pisarzem, filozofem i aktywistą na rzecz osób transpłciowych, do których sam należy. W 2010 r. rozpoczął proces tranzycji płciowej.
Przed przedpremierowym pokazem w Polsce w warszawskim kinie Muranów, na który przyjechał na zaproszenie dystrybutora, powiedział, że zrobił ten film w pierwszym rzędzie dla rodziców, których dzieci odczuwają niezgodność tożsamości płciowej ze swoim ciałem. Nakręcił go także po to, żeby uświadomić niezorientowanym, co odczuwają i te dzieci, i wszystkie takie osoby w każdym wieku. Uznał też za konieczne powiedzenie, na czym polega tranzycja oraz jakim podlega procedurom medycznym i prawnym.
Każda z nich, pojawiając się po raz pierwszy na ekranie, przedstawia się dwoma imionami – męskim i żeńskim – lub w odwrotnej kolejności i oznajmia: „W tym filmie będę Orlandem z powieści Virginii Woolf”. Bohaterowie tego dokumentu mówią o sobie: transchłopak lub transmężczyzna, transdziewczyna lub transkobieta. Wyjaśniają, że nie chcą wymazywać swojej przeszłości; ani wszystkiego, co przeżyli zanim rozpoczęli tranzycję, ani tego, co przeszli podczas jej trwania; a jest to wieloletni i niełatwy proces, wiążący się z dużymi wydatkami.
Orlando – moja polityczna biografia to fabularyzowany dokument z zacięciem artystycznym, które jest jego wartością samą w sobie; niezależną od przesłania, które ten film niesie. Ogląda się go nie tylko z chęcią poznania i zrozumienia problemu, ale także dla walorów estetycznych.
Pod koniec pojawia się kontrowersyjna sekwencja z udziałem małoletnich dzieci ze znakiem rozpoznawczym «osób orlandycznych» w tym filmie, tj. okrągłym, udrapowanym kołnierzem. Towarzyszy jej werbalny apel o nieprzypisywanie płci człowiekowi od razu po jego urodzeniu. Do tego Preciado mnie nie przekonał.
Uważam, że pozostawienie wyboru już dzieciom, które nie są jeszcze dojrzałe ani fizycznie, ani psychicznie może sztucznie wywołać u nich skłonności, których by nigdy nie miały. Natomiast jestem za tranzycją osób, które w okresie dojrzewania odczuwają niezgodność budowy swego ciała z poczuciem tożsamości płciowej i cierpią z tego powodu.
W pełni rozumiem radość bohaterów filmu – w wyrażającej ich pragnienie – symbolicznej scenie finałowej, w której sąd wydaje wszystkim «paszporty Orlanda» . O ile w rzeczywistości usankcjonowanie obecności w społeczeństwie osób nieheteronormatywnych nastąpiło już w niejednym kraju, to w wielu państwach w najbliższym czasie się na to nie zanosi.
Światowa premiera Orlanda Preciada odbyła się na ubiegłorocznym MFF Berlinale, na którym ten film otrzymał cztery nagrody, w tym nagrodę Teddy dla najlepszego filmu dokumentalnego o tematyce LGBTQ+.
Orlando – moja polityczna biografia będzie pokazywany w Polsce w wybranych kinach na limitowanych seansach.
Filmy o podobnej tematyce:
Kobieta z… Scenariusz i reżyseria Małgorzata Szumowska i Michał Englert. Premiera 5 kwietnia 2024
Wszystkie nasze strachy oparte na biografii Daniela Rycharskiego. Złote Lwy na 46. FPFF w Gdyni w 2021 r. Scenariusz i reżyseria: Łukasz Ronduda, Łukasz Gutt