Plakat polski. Kolekcja

Plakat polski. Kolekcja
Pierwsza odsłona wystawy stałej, która będzie się zmieniać co trzy miesiące
Muzeum Plakatu w Wilanowie od 14 marca 2026

Podczas marcowego wernisażu Muzeum Plakatu w Wilanowie zostało wzięte w oblężenie przez zwiedzających. Czego z góry można się było spodziewać. Wilanowskie muzeum, pierwsze na świecie muzeum poświęcone sztuce plakatu, od momentu powstania w 1968 roku było jednym z najważniejszych miejsc na turystycznej mapie Warszawy, a dla miłośników sztuk plastycznych – obowiązkowym punktem zwiedzania. Teraz zostało otwarte po wieloletnim remoncie; zmodernizowane i z nową aranżacją przestrzeni.

Wprawdzie plakat wyrósł z reklamy, stając się rodzajem komunikacji wizualnej, to w Polsce, gdzie tworzyli go wybitni artyści – by przykładowo wymienić nazwiska: Romana Cieślewicza, Wojciecha Fangora, Jana Lenicy, Jana Młodożeńca, Franciszka Starowieyskiego, Zofii Stryjeńskiej, Waldemara Świerzego, Henryka Tomaszewskiego, Tadeusza Trepkowskiego – urósł do rangi sztuki nazywanej na świecie polską szkołą plakatu.

W powojennej Polsce sprzed 1989 roku, kiedy na nasze filmowe podwórko nie wkraczał marketing, plakaty anonsujące wchodzące na ekrany filmy były autorską interpretacją ich treści, dokonaną przez artystów plastyków, a nie jak to się dzieje obecnie; zadrukowane wymuskanymi zdjęciami popularnych aktorów, którzy mają przyciągnąć widza. Indywidualne, artystyczne podejście do plakatów teatralnych i festiwalowych, na szczęście się zachowało.

W kolekcji wilanowskiego Muzeum Plakatu są eksponaty nie tylko związane z kulturą. Plakaty, których naturalnym miejscem prezentacji jest ulica, od zawsze podejmują aktualne tematy społeczne i polityczne. Są wizualną publicystyką, czy jak kto woli, artystycznym wypowiedzeniem się plakacisty na zadany temat. W wielu pracach spod znaku polskiej szkoły plakatu symbole i metafory nie utraciły aktualności do dzisiaj.

Nowa wystawa stała w Muzeum Plakatu w Wilanowie prezentuje plakaty z minionych ponad stu trzydziestu lat! Od narodzin artystycznej grafiki użytkowej, tj. od końca XIX wieku po naszą współczesność. Idąc z duchem czasu, Muzeum przygotowało dodatkowo ARchiwum Plakatu (duże litery oznaczają technologię AR, czyli rozszerzonej rzeczywistości). Stworzona na potrzeby tej atrakcji scenografia ukazuje wygląd ulicy z okresu, z którego pochodzi dana praca. Można zatem odbywać wirtualne spacery po ówczesnych ulicach Warszawy, Gdańska czy Zakopanego.
W widzach pamiętających premiery wybranych plakatów, bez AR obudzi się ciąg wspomnień z własnego życia. To było wielokrotnie moim udziałem podczas zwiedzania i jak sądzę, nie byłam wyjątkiem.

Wystawa choć stała, ze względów konserwatorskich musi zmieniać eksponaty. Papier może być eksponowany maksymalnie przez trzy miesiące. Będą trzy różne odsłony. Zatem po trzech miesiącach, które upłyną po każdym wernisażu, nastąpi wymiana wszystkich plakatów. Niemniej, wymowa ekspozycji pozostanie spójna.
Pierwsza odsłona obejmuje 240 plakatów odnoszących się do wydarzeń z wielu dziedzin życia.
Cała kolekcja wilanowskiego muzeum liczy ponad 60 tysięcy tytułów plakatów polskich i zagranicznych. Samych tytułów polskich jest blisko 36 tysięcy.

Plakat Polski. Kolekcja
Muzeum Plakatu w Wilanowie/oddział Muzeum Narodowego w Warszawie
ul. Stanisława Kostki Potockiego 10/16
Zespół kuratorski:
Izabela Iwanicka-Dzierżanowska, Mariusz Knorowski, Aleksandra Oleksiak. Bożena Pysiewicz, Michał Warda

Zdjęcia z wystawy – Segregator