Rzeźba na meblościankę

Rzeźba na meblościankę
Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni. Oddział Muzeum Narodowego w Warszawie (14 maja – 25 października 2026)
Kuratorka – Kaja Muszyńska/Muzeum Narodowe w Warszawie
Partner ekspozycji – Instytut Wzornictwa Przemysłowego

W Peerelu niemal każde mieszkanie, zwłaszcza w bloku, zdobiły wysmakowane ceramiczne figurki, przedstawiające w większości zwierzęta, i to ze wszystkich kontynentów.
Do dziś zachwycają one koneserów designu nie tylko w Polsce. Ów zachwyt jest rzeczą oczywistą – te ceramiczne arcydziełka tworzyli wybitni rzeźbiarze i projektanci: Henryk Jędrasiak, Mieczysław Naruszewicz, Hanna Orthwein i Lubomir Tomaszewski wspomagani przez zespół wykwalifikowanych techników, technologów i modelarzy z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego (IWP) w Warszawie. Stamtąd trafiały do masowej produkcji w fabrykach na terenie całej Polski. Przyświecała bowiem temu piękna idea obcowania ze sztuką najwyższej próby nawet w niedużym mieszkaniu, przez każdego zjadacza chleba, niezależnie od jego statusu materialnego.

Rzeźba na meblościankę, I sala ekspozycji. W tle zdjęcie rzeźbiarzy z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego

Prototypy, które nie weszły do produkcji: Końska Wenus Henryka Jędrasiaka, Łasiczka Mieczysława Naruszewicza, Struś Hanny Orthwein

Główną inspiracją rzeźbiarzy z Zakładu Ceramiki i Szkła IWP  były zwierzęta ze wszystkich kontynentów

Podstawowym założeniem – uproszczenie kształtu i wyeksponowanie charakterystycznej cechy danego zwierzęcia

Na kształty tych figurek, dziś jak najbardziej zasłużenie, nazywanych rzeźbami ceramicznymi wpłynęły docierające do Polski w wyniku «odwilży październikowej» międzynarodowe prądy w sztuce i wzornictwie, w tym modernizm organiczny oraz organiczna abstrakcja inspirowana twórczością Henry’ego Moore’a.

Wystawa w Muzeum Rzeźby w Królikarni prezentuje prototypy, tworzone w latach 1956–1965 przez wyżej wymienionych rzeźbiarzy w ramach ich etatowej pracy w Zakładzie Ceramiki i Szkła IWP. Ekspozycja obejmuje 152 eksponaty spośród liczącej 237 obiektów kolekcji ze Zbiorów Wzornictwa Muzeum Narodowego w Warszawie.
Ciekawostką jest to, że pokazywane są też modele, które mimo cieszących oko kształtów nie weszły do produkcji ze względu na obecność delikatnych detali, mogących ulegać obtłuczeniu już na etapie produkcji, nie mówiąc o „żywocie” na meblościance.
Dzięki masowej produkcji, niejedna z osób oglądających wystawę wśród eksponatów zobaczy „figurki”, które pamięta z domu rodziców czy dziadków.

Wystawie towarzyszy program edukacyjny, na który składają się: oprowadzania kuratorskie i weekendowe, spotkania tematyczne oraz w warsztaty dla różnych grup wiekowych. Szczegóły na stronie Królikarni.

Zdjęcia z wystawy Rzeźba na meblościankę – Segregator